GKN Aerospace ve Pratt & Whitney, F135 Motoru İçin Katmanlı Üretim Kullanacak

GKN Aerospace ve Pratt & Whitney, F-35 Lightning II savaş uçağının kalbi olan F135 motorunun üretiminde devrim yaratacak bir işbirliğine imza attı. Bu stratejik ortaklık, katmanlı üretim (additive manufacturing) teknolojilerinin motor parçalarının üretiminde kullanılmasına odaklanacak. F135 motoru, performansıyla öne çıksa da, geçmişte yaşanan kalite sorunları, çatlak kanatlar, yanlış titanyum kullanımı, mikroskobik çatlaklar, yangınlar ve yavaş üretim süreçleri gibi aksaklıklarla gündeme gelmişti. GKN ve Pratt & Whitney'nin katmanlı üretimdeki uzmanlıklarını birleştirmesi, bu sorunların üstesinden gelerek gelecekteki motor programlarını ölçeklendirmek ve mükemmelleştirmek için önemli bir fırsat sunuyor.

Bu işbirliği kapsamında, GKN Aerospace'in Norveç'teki birimi ile Pratt & Whitney, bir Teknoloji Geliştirme Anlaşması imzaladı. İki şirket, 2028 yılına kadar sertifikalı parçalar teslim etmeyi hedefleyen bir katmanlı üretim prototipi üzerinde çalışacak. Bu projede, Norveç Savunma Malzeme Ajansı (NDMA) ile de yakın bir çalışma yürütülecek. Bu ortaklık, Norveç'in katmanlı üretim kapasitesini ve bilgi birikimini önemli ölçüde artırma potansiyeli taşıyor. GKN'nin bu alandaki deneyimi ve Pratt & Whitney'nin havacılık motorlarındaki uzmanlığı, F135 motorunun gelecekteki sürümleri için daha güvenilir ve verimli parçalar üretilmesini sağlayacak.

Şirketler, geleneksel toz yataklı füzyon (LPBF) yöntemleri yerine, GKN'nin kendi Doğrudan Enerji Biriktirme (DED) sürecini kullanacak. GKN'nin dünya genelinde üç adet DED merkezine sahip olması, bu teknolojinin geniş ölçekte uygulanabilmesine olanak tanıyor. Bu merkezlerden biri İsveç'in Trollhättan kentinde, diğerleri ise İngiltere'nin Bristol ve ABD'nin Fort Worth şehirlerinde bulunuyor. GKN'nin DED teknolojisi üzerine çalışmaları 2017 yılında, Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı (ORNL) ile beş yıllık bir İşbirliği Araştırma ve Geliştirme Anlaşması (CRADA) kapsamında başlamıştı. Bu anlaşma, GKN'nin bu alana 17,8 milyon dolar yatırım yapmasını sağlamıştı.

Bu büyük hücre tabanlı sistemin, beş metreye kadar parçalar üretebilme potansiyeli bulunuyor. Tel beslemeli makine, 20 kW'lık bir lazer kullanıyor ve tüm hücreyi Argon gazı ile dolduruyor. Bu durum, gaz tedarikçileri için de olumlu bir gelişme olarak görülüyor. Ancak, GKN sisteminin hala Kuka robotlarını kullanıyor olması dikkat çekici. Otomotiv sektöründe faydalı olabilse de, özellikle savunma uygulamaları için Kuka robotlarının tercih edilmesi, Çinli bir şirketin sahipliğinde olması nedeniyle endişe yaratabiliyor. Bu tür hassas alanlarda, robotların menşe ülkesi ve olası güvenlik riskleri göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu anlaşma, Norsk Titanium gibi firmalar için bir rekabet baskısı oluşturabilir. Norsk Titanium, Amerikan kökenli bir şirket olsa da büyük ölçüde Norveçli bir yapıya sahip ve titanyum bazlı DED süreçleri konusunda uzmanlaşmış durumda. Boeing, Airbus ve Northrop Grumman gibi dev havacılık firmaları tarafından onaylanmış plazma DED süreçlerine sahip olan Norsk Titanium'un bu yeni işbirliğinden nasıl etkileneceği merak konusu. Basın açıklamasında, geliştirme çalışmalarının GKN Aerospace'in Kongsberg'deki tesisinden yönetileceği belirtilmiş, bu da üretimlerin İsveç veya ABD'de gerçekleşebileceği ihtimalini güçlendiriyor. Norveçli bir aktör olarak, ülkenin kendi makine ve teknolojilerine yatırım yapması daha stratejik bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir.

Bu tercihin arkasında Inconel alaşımları gibi özel malzemelerin işlenmesi gibi teknik bir neden yatıyor olabilir. Norsk Titanium'un yalnızca titanyum işlediği düşünüldüğünde, GKN'nin DED süreci daha geniş bir malzeme yelpazesini kapsayabilir. Bu işbirliğinin temel amacı, büyük parçaların (örneğin motor gövdeleri) üretiminde verimliliği artırmak, maliyetleri düşürmek, teslim sürelerini kısaltmak ve tedarik zinciri direncini güçlendirmektir. GKN Aerospace Kıdemli Başkan Yardımcısı Sébastien Aknouche, bu işbirliğinin güçlü endüstriyel yetenekleri ve gelişmiş üretim uzmanlığını bir araya getirdiğini belirterek, bu girişimin şirketin hırsını yansıttığını vurguladı.